Saturday, January 10, 2009

De eerste Hawaiimuziek in Nederland in de jaren twintig.

Early Dutch Hawaiian Jazz in the 1920s (English) De eerste Hawaï-muziek in Nederland in de jaren twintig. (Nederlands)

De bovenstaande jongelieden vormen tezamen een Hawaiian kwartet, dat ons op den uitzendavond van a.s. Dinsdag een aantal dier zoetvloeiende melancholische wijzen zal laten hooren die hun oorsprong heeten te hebben op zwoelwarme eilanden van den Honolulu-Archipel. Onderschrift bij bovenstaande foto van het Nederlandse Hawaiian Kwartet. (Radio Luistergids begin mei 1925).
De eerste Hawaïmuziek in Nederland in de jaren twintig. Hans Koert
Een paar maanden geleden kreeg ik van één van de trouwe lezers van dit blog een verzamel-cd, die hij Ukulele Compilation - Ukelele Lady had genoemd; alle nummers binnengehaald en gebrand van het internet. Op de voorkant een foto van de bladmuziek van het de hit-song Ukulele Lady, een nummer gecomponeerd door Gus Kahn met woorden van Richard Whiting uit 1925. Het is een gemakkelijk in het oor liggend, jazzy nummer, dat helemaal past in de opkomende hype van die jaren: de muziek uit Hawaï. Verwar het nummer niet met het uit dezelfde tijd stammende Ukulele Baby, twee letters verschil en geschreven door Meskil - Rose - Bloom en Sherman; dit is een heel ander nummer, dat ik o.a. heb in een versie van het Abe Lyman orkest. In die dagen begint de Hawaï-muziek populair te worden in de Verenigde Staten, al zou het echte zwaartepunt van de hype pas in de jaren dertig en veertig vallen. Hawaii was eind negentiende eeuw een kolonie van de Verenigde Staten geworden en begin 1900 kwamen de eerste Hula-meisjes, danseresssen en Hawaii musici naar de VS. Ze brachten hun typische instrumenten mee, zoals de ukulele en de hawaii- of slidegitaar. De ukulele werd, dankzij zijn handzame formaat, een graag gezien instrument bij dans- en amusementgroepen, revueorkesten en stringbands en gebruikt voor de ietwat zoetsappige liedjes, over zonnige, hete stranden, zwoele nachten onder een prachtige sterrenhemel, en, niet onbelangrijk, de Hawaii-meisjes in hun rieten rokjes; allemaal thema's die het goed deden in een land dat gebukt ging onder een financiële crisis en begin jaren veertig betrokken raakte bij de Tweede Wereldoorlog. Geniet van één van de oudste versies van het nummer:

Ukulele Lady door Vaughn DeLeath ( 6 april 1925) (Columbia)
Dit nummer werd een hit en het is dan ook niet zo vreemd dat heel wat platenmaatschappijen een graantje mee wilden pikken door het nummer op te nemen. De volgende versies, die ik in mijn verzameling vond, heb ik in een lijstje gezet:
(beperkte) discografie van de 1925 opnamen van het nummer Ukulele Lady . De eerste opname van dit nummer in Europa staat, denk ik, op naam van Jean Wiener et Clement Doucet, een piano-duo, die het in december 1925 opnamen voor het Franse Columbia maakten. Jazz en Hawaiimuziek vonden elkaar door gemeenschappelijke elementen. Midden jaren dertig nam Louis Armstrong enkele Hawaii-liedjes op en andersom bracht Sol Hoopii de jazz naar Hawaii. Wie kent niet de schitterende versie van Honolulu Baby van Laurel en Hardy of wat dacht je van van de vrolijke uitvoering van de Muppets?

Hoe zat dat overigens in Nederland? Verder dan de naam van de Kilima Hawaiians reikte mijn kennis over deze muziek in de Lage Landen niet. Een paar jaar geleden vond ik het boek Haring & Hawaii - met als ondertitel Hawaiianmuziek in Nederland (1925-1992) door Lutgard Mutsaers (1992). De ondertitel suggereert dat ook in Nederland de Hawaiimuziek in 1925 reeds bestond, maar het nummer Ukulule Lady zal hier zeker nog geen hit geweest zijn.
De Hawaiian band Insulinde (februari 1925)
Begin 1925 treedt er voor het eerst een Nederlands Hawaii-orkestje op voor de HDO ( De Hilversumsche Draadlooze Omroep). De acht leden van het bandje kwamen allen uit Nederlandsch Indië en het groepje luisterde naar de naam Insulinde. Ze gebruikten toen al de typische Hawaii-instrumenten zoals de Hawaii gitaar en de ukulele zoals te zien is op een foto uit die tijd. Het is natuurlijk niet zo vreemd dat de mensen uit Nederlandsch Indië veel affiniteit hadden met de Hawaiimuziek; beide eilandengroepen liggen immers in de tropen en de bron van beide muzieksoorten is dezelfde. Een paar maanden later, op 5 mei 1925, treedt een geheel uit autochtone Nederlanders bestaand groepje op voor diezelfde Hilversumsche Draadloze Omroep, het Hawaiian Kwartet, onderleiding van Chris De Vos jr. Zij gebruikten, af te leiden uit de oude foto, waarmee dit blog begint, een banjo en een aantal gitaren. Twee jaar later was dit groepje uitgebreid tot een kwintet, het Hawaiian Radio Vijftal die nu wel een Hawaiian gitaar en een ukulele bevatte.
Hawaiian Radio Vijftal ( september 1927)
De Hawaii muziek werd populair in de jaren dertig en er werden toen heel wat Hawaiigroepjes opgericht, zoals de Ancori's. Maar ze moesten concureren met andere muziekstijlen, zoals bands die de Zuid Amerikaanse tango's en rumbas of de Hongaarse zigeunermuziek, de Czardas, speelden. In 1934 pas zien we de Kilima Hawaiians op het toneel verschijnen, opgericht door Bill Buysman, voormalig lid van de Ancori's. Deze band zou uitgroeien tot één van de populairste en bekendste Hawaiibands van de Lage Landen. Ik vind het leuk om deze band te laten zien in een fragment van een optreden uit 1989: De Kilima Hawaiians.

Het Nederlands-Indonesische Hawaii Ensemble Rudi Wairata & The Mena Moeria Minstrels kun je beschouwen als de voortzetting van het Insulinde kwartet. Zij werden vooral populair in de jaren vijftig, toen, na de onafhankelijkheid van Indonesië, een grote groep landgenoten en Indiërs, waaronder de voormalige KNIL-militairen, (weer) in ons land waren komen wonen. Als de Amboine Serenaders zong Rudi Wairata nummers, die afkomstig waren van de Molukken. Ik wil, tenslotte, afsluiten met een nummer uit 1954, waarin je de Mena Moeria Minstrels kunt horen.

Als je het leuk vindt om meer over dit onderwerp te lezen laat het me dan weten, dan post ik binnenkort meer over deze, nu bijna vergeten hoofdstukken, uit het Nederlands amusement.
Hans Koert - keepswinging@live.nl

Een (beperkte) discografie met de opnamen uit 1925 van Ukulele Lady in mijn verzameling:
ukulele lady
6 april 1925: vaughn de leath ( voor Columbia)
Mei 1925: margareth young and phil ohman ( voor Brunswick)
1 juni 1925: denza dance band ( = harry reser's syncopators) ( voor Columbia )
2 juni 1925: paul whiteman orchestra with the southern fall colored quartet ( voor Victor)
23 juni 1925: eddie peabody and anthony field ( voor Dominion)
10 juli 1925: the vagabonds ( voor Gennett)
Keep swinging

Hans Koert


keepswinging@live.nl

Labels: , , , , , , , ,

Thursday, January 08, 2009

Early Dutch Hawaiian Jazz in the 1920s

Early Dutch Hawaiian Jazz in the 1920s (English) De eerste Hawaii-muziek in Nederland in de jaren twintig. (Nederlands)
De bovenstaande jongelieden vormen tezamen een Hawaiian kwartet, dat ons op den uitzendavond van a.s. Dinsdag een aantal dier zoetvloeiende melancholische wijzen zal laten hooren die hun oorsprong heeten te hebben op zwoelwarme eilanden van den Honolulu-Archipel. ( = The boys above, belong to a Hawaiian Quartet, that will bring us next Tuesday during a radio broadcast a few sweet melancholy tunes, that has its sources on sultry-hot islands of the Honolulu Archipelago. ) Fragment from the Radio Luistergids first of May, 1925 about the Dutch Hawaiian Kwartet.
Early Dutch Hawaiian Jazz in the 1920s
Hans Koert

A few months ago, Jo sent me a compilation, most in the Hawaiian style, with early ukulele tunes, he had downloaded from the internet. The compilation had a cover picture of the sheet music of the song Ukulele Lady. This song was composed by Gus Kahn and the words were made by Richard Whiting in 1925.
It's a tune, easy on the ear, easy to play and to sing. Mind, that another tune, Ukulele Baby was composed by Meskil - Rose - Bloom and Sherman and is a complete different song, although popular in the same period as Ukulele Lady. I have the Abe Lyman version of May 1925. In those days Hawaiian music became rather popular in the States, although the real hype was in the 1930s up to the 1950s. Hawaii was a colony of the US since the late 1800s and Hawaiian Hula girls and musicians visited with vaudeville groups the States and brought their hawaiian rhythms and instruments, like the Hawaiian guitar and the ukulele to the States.
The ukulele became a handy-sized instrument in dance bands, vaudeville acts and string bands. Also the sunny, warm, tropical climate - the beaches, palm trees and not to forget, the girls ..... were great subjects to sing about. It is said that Hawaiian music became a very popular subject to sing and dream about, in periods like the Great Depression and during the Second World War.
Enjoy one of the earliest recorded versions of the song:

Ukulele Lady by Vaughn DeLeath ( 6th of April 1925) (Columbia)
This tune became very popular and was recorded a dozen times in the first half of 1925 for most record labels. You can find here a
(selected) discography of 1925 Ukulele Lady recordings in my collection.
The first European recording date for this Ukulele Lady, as far as I know, is from Londen, the 14th of December, 1925 ( for Columbia (France)) by Jean Wiener and Clement Doucet, two piano players. Jazz and Hawaiian music have a lot common elements and they fecundated each other. In the mid 1930s Louis Armstrong recorded some Hawaiian songs and Sol Hoopii brought jazz elements to Hawaii. And who doesn't remember the Laurel and Hardy film Sons of the Desert with a great fragment of the comic duo singing Honolulu Baby or what about this more contemporary Muppets version?

I wondered how Hawaiian music became popular in our country, The Netherlands. I found, several years ago, a great book titled Haring & Hawaii - subtitled Hawaiianmuziek in Nederland (1925-1992) by Lutgard Mutsaers (1992) and the subtitle suggests that it all started in 1925 too, the year Ukulele Lady was a hit in the States.
The Hawaiian band Insulinde (February 1925)
Early 1925 the Hawaiian band Insulinde directed by mr. Von Lutzow performed for the HDO ( The Hilversumsche Draadlooze Omroep). For the very first time a Dutch Hawaii orchestra played for the radio. All eight members of the band were inhabitants of the Dutch East Indies, a Dutch colony in those days, also known as Insulinde. They used the typically Hawaiian instruments and on a picture from February 1925 you can see that they used several string instruments, including the hawaian guitar and a ukulele. A few months later, on the 5th of May 1925 the first complete Dutch Hawaiian band was on the air too, the Hawaiian Kwartet directed by Chris De Vos jr. They used, according to an old photo (see top of the article) a banjo and some guitars. Two years later the Kwartet had developed into a Kwintet, het Hawaiian Radio Vijftal which included now a Hawaiian guitar and a ukulele too.
Hawaiian Radio Vijftal ( September 1927)
The Hawaiian music became real popular in The Netherlands during the 1930s, and a lot of Hawaiians bands were founded, like the Ancori's, although other music styles, like South American tangos and rhumbas or Hungarian czardas became popular music styles too. In 1934 the Kilima Hawaiians were founded by Bill Buysman, member of the Ancori's. This band would develop into one of the most popular Hawaii bands of The Netherlands. This band, which contained only Dutch musicians, can be labeled as a successor to the first white band: The Dutch Hawaiian Kwartet. I found a fragment from 1989 by these Kilima Hawaiians I love to share with you:

The Dutch Indonesian Hawaiian Ensemble Rudi Wairata & The Mena Moeria Minstrels played in the tradition of the Insulinde quartet. They became famous in the 1950s and played songs from Ambon as the Amboine Serenaders. Love to finish this small tribute to early Dutch Hawaiian music with a tune from 1954, titled Kaiwahu March by the Mena Moeria Minstrels.

If you like, I'll tell you later more about these post war Dutch Hawaiian bands - Let me know!!
Hans Koert - keepswinging@live.nl

A (selected) discography with the 1925 Ukulele Lady recordings in my collection:
ukulele lady
6th of April 1925: vaughn de leath ( for Columbia)
May 1925: margareth young and phil ohman ( for Brunswick)
1st of June 1925: denza dance band ( = harry reser's syncopators) ( for columbia )
2nd of June 1925: paul whiteman orchestra with the southern fall colored quartet ( for Victor)
23rd of June 1925: eddie peabody and anthony field ( for Dominion)
10th of July 1925: the vagabonds ( for Gennett)
Keep swinging

Hans Koert


keepswinging@live.nl

Labels: , , , , , , ,