Thursday, May 17, 2012

Barnacle Bill The Sailor afgestoft

EEN 78-TOERENPLAAT uit de vergetelheid ontrukt
Een zo-nu-en-dan rubriekje
Patrick van Griethuysen.


In dit rubriekje breng ik eens wat gekrast en verstoft werk uit de vochtige muffe doos die in de kelderbox woont, ten tonele. Kortom, vergeten oude meezingers die destijds sucessvol waren maar op dit moment bijgezet zijn in de urnenkelder van vergeten liedjes. Maar goed, nu we het daar toch over hebben kunnen wij misschien een ogenblik stilstaan bij wat ooit in louche havencafe's met zeer scrabreuze tekst tot een drinklied verworden is. Daar ik dit soort kroegen niet frequenteerde, is het mij niet bekend of in de Angelsaksische wereld dit lied nog gezongen wordt.
THE RETURN OF BARNACLE BILL - W 149474 - THE REGAL RASCALS With Novelty Accompaniment (in feite Arthur Fields en Fred Sugar Hall). Uitgebracht op het goedkope Columbia label Regal en opgenomen ca. januari 1930 (Verzameling Patrick van Griethuysen)
 De Amerikaanse zanger Frank Luther, (1905 - 1980) blies het nummer Barnacle Bill the Sailor in 1929 nieuw leven in met een mooie en welgevoegelijke tekst. Maar het nummer is natuurlijk veel ouder en mij is niet bekend of het al eerder op de plaat werd gezet. Frank Luther's versie vindt men op de Amerikaanse Brunswick persing nummer 4371. Volgens het platenlabel is de tekst van Luther en Robison maar daarwil ik wel een vraagtekentje bij zetten. Het is meestal zo met folksongs, dat de origine van de song niet meer te achterhalen is, ook omdat vele zangers er in de loop der tijd eigen teksten aan toevoegden of zelfs bijna de gehele tekst door hun eigen al dan niet stoute of ronduit smerige tekst vervingen. Meestal worden de coupletten afgewisseld door een mannen- en vrouwenstem, of, om het grappiger te laten klinken, werd de vrouwelijke tekst ook door de zanger uitgevoerd in falset.
Hieronder het nummer Barnacle Bill The Sailor zoals het uitgevoerd werd door Frank Luther op Brunswick.

Het gehele lied is eigenlijk tamelijk monotoon, nu ja, de tekst heeft eigenlijk ook een hoog mwa-gehalte. Des al niet te min is het ook weer zo'n brein verweker die je niet gemakkelijk vergeet.
Voorkant van de bladmuziek
Hier dan nog een klein en mogelijk niet compleet lijstje van zangers die het nummer uitvoerden: Frank Luther op Edison 20008 in 1929; Bud and Joe Billings (pseunoniemen voor Frank Luther and Carson Robison) op Victor 40102 in 1929 met iets andere tekst en dan genaamd nummer 2; Irving Kaufman op Harmony 861 en hetzelfde nummer maar dan met zijn pseudoniem Ned Cobbin op Diva 2861 ook uit 1929; Pete Wiggins (pseudoniem voor Vernon Dalhart) op OKeh 45295 in 1929; The Regal Rascals in 1930 (als The Return of Barnacle Bill);  Vernon Dalhart op Harmony 1304 in 1931 (Die wilde ook wel een graantje meepikken); Billy Costello (De man die ook Popeye the Sailor man vertolkte, u weet wel, die van de spinazie) op Decca 1573 in 1937. En voorzover bekend als laatste en dan met aangepaste WW2 oorlogstekst in 1942 door Carson Robison op Harmony B 11460 en dan met de titel Here I go to Tokyo said Barnacle Bill.
 Vernon Dalhart (1883-1948)
Overigens, The Regal Rascals, dit is ook wel leuk. Het is bekend dat er op het Engelse Regal label vaak Amerikaanse zangers werden uitgebracht en dit is met The Regal Rascals ook zo. Leuke naam daar niet van maar dit zijn Joe & Zeb Gaunt - en daar verschuilen zich Arthur Fields en Fred Sugar Hall achter en als saillant punt heet Arthur Fields (1888 - 1933) eigenlijk van geboorte Abe Finkestein! Dan mag je wel van een spraakverwarring spreken nietwaar?


Patrick van Griethuysen
keepswinging@live.nl
Twitter: #keepitswinging  Facebookgroup Keep (it) Swinging


Er zijn van die nummers, die in je hoofd blijven rondzwerven - nummers van hits, die je in je jeugd al eens moet hebben gehoord, maar die je al lang vergeten dacht te zijn, maar  die na het horen van twee maten je hersencelen weer doen verkleven ..... . Soms vind je zo'n oude hit terug op een 78-toerenplaat. Patrick van Griethuysen duikt zo af en toe in, wat hij noemt, zijn urnenkelder en diept dan zo'n muffig ruikende krakende bakelietenplaat op, die hij dan toch nog maar een keertje op zijn gramofoon legt ..... Keep Swinging volgt zulke experimenten graag ..... Blijf bij met haar eigen maandelijkse nieuwsbrief. Vraag haar aan, als je op de hoogte wilt blijven: keepswinging@live.nl

Retrospect Keep Swinging (old) Oscar Aleman Choro Music Flexible Records Hit of the Week-Durium Friends of the Keep Swinging blog Keep Swinging Contributions

Labels: , , ,

Thursday, February 09, 2012

Duo Hofmann

Uit de urnenkelder der vergeten liedjes .....
Een oude 78-toerenplaat van Duo Hofmann de vergetelheid ontrukt.
Patrick van Griethuysen

Er zijn zo van die platen die je maar een keer hoeft te horen en dan zit dat lamme wijsje of een niemendal tekstje direct in je hoofd. Dat zal iedereen wel overkomen. Bedenkelijk wordt het indien zo'n plaat uit de jaren twintig of dertig dateert en je het ding steeds opnieuw wilt draaien tot stijgend ongenoegen van je huisgenoten. Heb je een gedoogkamertje in huis dan zal dat niet zo'n probleem zijn, maar ben je niet in het bezit van zo'n gerief, dan moet je maar een geluiddichte koptelefoon aanschaffen; dat helpt goed tegen hatelijke opmerkingen. Welnu in dit rubriekje breng ik eens wat gekrast en verstoft werk uit de vochtige muffe doos die in de kelderbox woont, in de schijnwerper. Kortom, vergeten oude meezingers die destijds sucessvol waren maar op dit moment bijgezet zijn in de urnenkelder van vergeten liedjes.


Label: Willen wy voor 'n keertje de lucht in gaan? - DA 1606 - Duo Hofmann met Orkestbegeleiding (ca 1933) (Odeon A 164235b) ( verzameling: Patrick van Griethuysen).
Misschien is het, overigens, wel goed dat ze daar blijven, anders zitten die lamme liedjes opnieuw in je kop. Maar goed, nu we het daar toch over hebben kunnen wij misschien een ogenblik stilstaan bij het Duo Hofmann? Het begon met George Hofmann (1890-1957). In 1912 vormde hij samen met zijn kersverse echtgenote Truus (Geertruida) Meijer (1893-1967) het Duo Hofmann. George met zijn Truus zetten omstreeks 600 liedjes op de plaat. George solo was niet zo'n success. Zijn solo liedjes waren te serieus, maar de vrolijke liedjes samen met Truus en later ook met de twee dochters bleken een schot in de roos.


Truus en George Hofmann ( ca. jaren veertig)
Goed, terzake. Daar ligt 'ie dan op de koffergrammofoon, deze breinkraker, de dubbelzijdige monsterhit Odeon nummer A164235 DA1605/ DA 1606 met als titel: Willen wy voor 'n keertje de lucht in gaan? en Hallo Batavia. Tja, die eerstgenoemde - dat is zo'n nummer dat in je hoofd blijft rondzingen. De plaat gaat kennelijk over de luchtheld Johan die zonder vreezen opstijgt. Het lied begint met het geluid van een vliegtuig en daarna valt een fanfareband voor een moment in, waarna George inzet met: Johan is een luchtheld door ieder bemind. Wie nu precies die Johan is, kennelijk een luchtheld, ben ik niet te weten gekomen. Daarom start hij op zonder vreezen. En aan ieder meisje dat hij aardig vind vraagt hij: Waar moet je weezen? - alsof de brandstof niets kost.
Mijn machine staat steeds voor je klaar, ach ga toch mee er is heusch geen gevaar!
Label: Hallo! Batavia! - DA 1605 - Duo Hofmann met Orkestbegeleiding (ca. 1933)(ODEON A 165 235a) ( verzameling: Patrick van Griethuysen)
En dan komen ze weer met dat ellendige refrein: (samen met Truus) Willen wy voor 'n keertje de lucht in gaan - zeg niet nee - en dan vliegen wij over de oceaan - kom ga mee - Heerlijk vliegen wy over dien waterplas, oh ik wou dat ik al met je booven was - zeg niet nee. Bij het stukje tekst "de lucht in gaan" komt het kersje op de cake want er zit namelijk een schel fluitje achter, dat juist dat stukje tekst accentueert. Heel leuk gevonden! Dus als je het refrein, vier maal herhaald, hebt gehoord, dan zit het echt in je kop vastgebeiteld.



Een feest voor jong en oud (uit: Vlissingsche Courant - 9 september 1935) ( bron: Krantenbankzeeland)
De tekst en de muziek zijn geschreven door een zekere W. Chanson wat eigenlijk toch wel behoorlijk naar een pseudoniem ruikt, maar wie er achter steekt weet ik ook niet. Het lijkt waarschijnlijk dat de muziek wordt uitgevoerd door een Duits Odeon studio-orkest want de plaat is in Berlijn in de Odeon geluidstudio opgenomen.
Het komt weer goed - een vroolijken prettigen avond: Duo Hofmann met hun Kleinkunstgezelschap tijdens de Tweede Wereldoorlog ( uit: Prov. Overijsselsche en Zwolsche Courant 6 juni 1942) ( bron: Historische Kranten Koninklijke bilbiotheek)
De eerste kant gaat over de nieuwe telefoonverbinding met de Oost en gaat als volgt: Hallo Batavia, ben jy dat Betje? Hallo Batavia, hoe gaat het met je (geweldig gerijmd). Ik heb je stem herkend terstond precies alsof je naast my stond. Nja een betere tekst was kennelijk niet voorhanden. Toch is het wel een leuk nummer hoor. Het is niet echt een beklijvende tekst, maar, á la het kan er mee door. De tekst is van George en de componist een zekere W. Swaab (of is dat W. Chanson?). Wie het weet mag het zeggen.
Patick van Griethuysen
keepswinging@live.nl


Artikel t.a.v. overlijden George Hofmann (uit: Dagblad van het Noorden - 2 december 1957) ( bron: Historische Kranten Koninklijke bibliotheek)
George Hofmann werkte bij een drukkerij als typograaf, speelde amateurtoneel en vond het leuk om liedjes te schrijven. Eén van zijn eerste nummers was Bloemenmeisje, dat in 1918 ook op de plaat verscheen. Hij ging optreden samen met Truus Meijer, met wie hij later zou trouwen en ze vormden in de eerste helft van de vorige eeuw een zeer succesvol duo, de Gert en Hermien van de Dertiger Jaren worden ze wel genoemd, dat volle zalen trok. Bovendien verkochten hun platen goed. De liedjes die ze op de plaat zetten waren meest smartlappen, met titels, waar André Hazes of de Zangeres zonder Naam jaloers op geweest zouden zijn: Het loon van den arbeid - De arme rijkaard en Kindjes kleertjes. Ze traden vaak op samen met de uit Middelburg afkomstige crooner-cabaretier, zoals je zo iemand in de VS zou genoemd hebben, Jean-Louis Pisuisse, die in november 1927 met zijn echtgenote bij een crime-passionel om het leven kwam. Duo Hofmann trad later samen op met hun dochters ( één heette voor 't gemak Truusje) als Fam. Hofmann tot na de oorlog. George overleed in december 1957. Hun repertoire klinkt nu gedateerd en stoffig en er zullen nog maar weinigen zijn die zich in hun repertoire interesseren, maar sommige liedjes zijn nog best te pruimen - luister maar eens naar het vrolijke IJs, IJs, IJs, dat we beter kennen in de Engelse versie als I Scream, You Scream, We Al Scream For Ice Cream en dat ook door de Animal Crackers in 1975 van een Nederlandse tekst voorzien werd. ( informatie: De Nederlandse Lichte Muziek van A-Z - Henry Mildenberg)
Bedankt Patrick voor je nostalgische terugblik. Keep Swinging maakt graag af en toe ruimte voor dit soort vergeten muziek.
Hans Koert
keepswinging@live.nl

Er zijn van die oude 78-toerenplaten, die nu zeer gedateerd en oubollig klinken, maar die vijfenzeventig jaar geleden populair waren bij het grote publiek. Patrick van Griethuysen haalt voor Keep Swinging zo af en toe zo'n plaat uit de hoes en verwondert zich over de muziek en de teksten. Eén zo'n plaat is van het Duo Hoffman, die, soms met hun dochters, triomfen vierden in dans- en toneelzalen - de Gert en Hermien van de jaren dertig .... Vergezeld met wat achtergrond infomratie zet Keep Swinging even zo'n vergeten relikt in de schijnwerpers. Keep Swinging is steeds nieuwsgierig naar wat mensen de afgelopen honderd jaar mooi vonden en vastgelegd is op platen. Ben jij ook nieuwsgierig en niet bang voor wat krakende klanken, dan vind je af en toe in de verhalen van Patrick van Griethuysen stof om te overdenken. Als je niets wilt missen, volg dan Keep Swinging via Twitter ( #keepitswinging) of vraag haar gratis nieuwsbrief ( keepswinging@live.nl )
Retrospect
Oscar Aleman Choro Music Flexible Records Hit of the Week-Durium Keep (it) Swinging Alle 1500 Keep Swinging Contributions Ruilpagina

Labels: ,

Tuesday, December 27, 2011

Collectors Treasury

The land of plenty for the ernstige rekord versamelaar............
Patrick Van Griethuysen

(translation: Hans Koert)
Schatkamer voor verzamelaars (Nederlands) Collectors Treasury (English)

Each record collector will recognize this nightmare: You walk in a foreign city, flat broke, and you discover in a down town lane a small, forgotten antique record shop with a banana box near the entrance wich contans a complete Robert Johnson collection for 1 US$ each .... but you ran out of money ........ Patrick Van Griethuysen from The Hague found such a place in Johannesburg (South Africa) at a visit to relatives - not broke, nor a box with Robert Johnson's at the entrance, of course, but he loves to share this collectors treasury, exclusively, with the visitors of the Keep Swinging blog .......... but please, promise, that you won't pass the word .... before we visited the place! (Hans Koert)
The stairwell (fall 2011) ( photo courtesy: Patrick Van Griethuysen)
It's all about two, rather unworldly guys - owners of a giant department store packed from the top roof to the basement, with books and records ( 78s, 45s and 33s). It's a pity that this shop is not just around the corner; it is located at the 244 Commissioner Street in Jo'burg, Johannesburg in South Africa. Last month I visited that place because of a wedding ceremony ..... My nephew suggested me to go into town and show me something very special, I'd never seen before. It was a large building with six floors and a large basement, a very very large basement in fact. Its first two floors were packed with books; the other four floors were stuffed with gramophone records - no system in it - no system at all ....... no alphabetical order or whatsoever ........ just stacked up ......

One of the store windows ( photo courtesy: Patrick Van Griethuysen)
Imagine such an old fashioned Parisian elevator with those elevator fencing doors that shove aside. You can find such fencing doors at the entrance, but the doors are locked with a large padlock. When you ring the bell a servant helps you to open it and closes the lock - You can't use the stairwell, because on each step boxes filled with books, block the entrance .... How to get up? Well, you can use the service elevator, which normally can store about two dozen men, but ......... guess - this elevator contains lots of heavy boxes with books so we're the only ones to get inside: my nephew, me and the liftboy, die swart hys moffie, as they say in Afrikaans. Wow - it's enough to make one depair .....
...... Record, records and more ......(photo copurtesy: Patrick van Griethuysen.)
Where to start
? Well, to be honest - I didn't start a search operation at all ...... I was really upset seeing this junk all around. The two guys, Geoff and Jonathan don't have the faintest idea what they have in stock .... Their father, mr. Klass sr., started to collect records and books since the mid 30s at this location and when he passed away, 35 years ago, his two sons confiscated their fathers office.
Where to start? ...( photo courtesy: Patrick Van Griethuysen )
I’ve no idea if a lot of record collectors discovered this warehouse ...... I guess I should need years to search all those piles of records ...... if I could find a room to move! The brothers suggested me to ship all records in some large containers to Holland - no, we didn't even discussed about the price - I think any reasonable offer would be accepted ...... Where should I store it in Holland? I should find a department store as large as this one ......... Oh no, I wouldn't dream of that.
Patrick Van Griethuysen (The Hague)
(translation: Hans Koert)
keepswinging@live.nl

Thanks Patrick for sharing this Collectors Treasury with us! (Hans Koert)
Each record collector knows how it feels to dream that you discover a hidden forgotten antique record shop with almost the complete Robert Johnson collection for a dollar each in a banana box near the entrance ..... but you're flat broke.... Patrick from The Hague loves to share, exclusively, with the visitors of the Keep Swinging blog such a place, but please, let's not share it with other collectors, before we'd visited it! Keep Swinging loves to share this kind of collectors treasuries. If you love to be the first to know about it, follow it at Twitter (# Keep Swinging)or ask for its free newsletter ( keepswinging@live.nl ). And if you love to learn more about the Keep Swinging blog visit its most popular blogs of the last four weeks at this site or its treasury with all 1500 contributions (!).
Retrospect
Oscar Aleman Choro Music Flexible Records Hit of the Week-Durium Friends of the Keep Swinging blog Keep Swinging Contributions

Labels: ,

Saturday, December 24, 2011

Schatkamer voor verzamelaars

De droom van elke serieuze platen-verzamelaar ............
Patrick van Griethuysen Schatkamer voor verzamelaars (Nederlands) Collectors Treasury (English)

Elke platenverzamelaar heeft zo van die stiekeme dromen, waarbij hij wegzweeft in zijn fantasie, waarin het onmogelijke kansrijk wordt of het onwaarschijnlijke een feit ..... bijvoorbeeld dat hij (95% van de verzamelaars zijn mannen) in een bananendoos vol lp's van Imca Marina plotseling een originele puntgave eerste persing van een Philips lp Jazz Behind The Dikes uit de jaren vijftig tegenkomt ......... of dat hij die langgezochte 78-toerenplaat tenslotte in een vreemde stad in een obscuur achteraf steegje in een vergeten tweedehandsplatenwinkel aantreft ............. Patrick van Griethuysen uit Den Haag overkwam dat laatste, zij het dat hij die langgezochte plaat niet kon vinden, maar wel graag zijn geheim hier wil delen, mits ....... het onder de pet blijft! Mondje dicht dicht dus - laten we't voor onszelf houden! (Hans Koert)
De opgang ...... (najaar 2011) ( foto: Patrick van Griethuysen)
Dit gaat over twee rare oude mannetjes, Geoff en Jonathan Klass, die de eigenaar zijn van een heel groot warenhuis met platen, 78's, 45's en 33'-toeren. Helaas bevind dit warenhuis zich niet echt in de buurt, want Johannesburg ligt in Zuid Afrika en is voor de meeste mensen 'n tikkeltje te ver weg. Ik was daar een tijdje geleden voor een bruiloft. Mijn neef stelde voor om mij iets bijzonders te laten zien wat ik nog nooit ergens anders had gezien. Het grote gebouw telt zes verdiepingen met kelder van een formaat groot - heel groot! Kelder, 1e en 2e etage staan absoluut vol gepakt met boeken, de 3e,4e, 5e, 6e etage staan volgepakt met grammofoonplaten. Alles ongesorteerd, niet op alfabet en alles door elkaar opgestapeld.

Alle ramen zijn volgepakt (najaar 2011) ( foto: Patrick van Gr.)
Stel je zo'n ouderwetse Parijse lift voor met van die opzij-schuivende toegangsdeuren. Die zitten bij de voordeur van het gebouw ook, maar dan wel op slot, met een groot hangslot afgesloten, alleen van binnenuit de bedienen. De zwarte gedienstige komt tevoorschijn als je op de niet hoorbare deurbel hebt gedrukt. Hij maakt de toegangshekken open en sluit deze weer achter je met datzelfde hangslot. De trap die je ziet zou links bij de bovenste trede in een trappenhuis moeten overgaan. Dat is ook zo ware het niet dat dit trappenhuis geblokkeerd is door kartonnen dozen met boeken. Dus? Het blijkt een onmogelijkheid om via de trap omhoog te gaan. Hoe kom je dan boven? Ah! Daar hebben ze grote goederenlift voor. Groot genoeg om, pak 'm beet, een mannetje of twintig naar boven te brengen. Maar, er passen slechts drie man in, mijn neef en ik en de liftbediende, of zoals men in het Afrikaans zegt: Die swart hys moffie, want verder staat de lift vol met ....... Juist ja, tientallen dozen met boeken! En je wil niet weten wat dan het gewicht is. Een overweldigend gevoel van moedeloosheid overvalt je!
Platen, platen en nog eens platen ...... Een schijnbaar vrij geordende kast (najaar 2011) (foto: Patrick van Griethuysen)
Om absoluut moedeloos van te worden: Waar ga je beginnen? Ik ben, om het maar eerlijk te bekennen, niet begonnen - zo gefrustreerd was ik: Wat een grote puinhoop! Ook de twee oude heertjes, Geoff en Jonathan (de eigenaren) hebben geen flauw idee wat ze in huis hebben, waar het staat en waarom niet. Hun pa, de oude Klass, was reeds in 1935 begonnen met boeken en platen te verzamelen op deze locatie. En toen pa overleed zijn de twee broers samen gezellig in pa's kantoortje gaan zitten, waar ze nu alweer 35 jaar huizen.

Geen beginnen aan ... ( najaar 2011) ( foto: Patrick van Griethuysen. )
Of ze ooit veel klanten krijgen is de vraag. Ik zou daar zeker een paar jaar dagelijks kunnen doorbrengen, ware het niet, dat er zelfs geen plaats is om ook maar iets ergens anders neer te leggen of uit te zoeken. De heertjes deden mij wel het aanbod om alle platen in containers te laten pakken en naar Nederland te laten verschepen. Nee, nee, ik heb de prijs niet gevraagd! Daar zou je toch knettergek van worden, trouwens waar laat je zoiets bij mij thuis? Dan zou ik een warenhuis moeten huren en dat was ik nou net niet van plan!
Patrick van Griethuysen .....
keepswinging@live.nl

Bedankt Patrick voor dit bijzondere verhaal ........ (Hans Koert)
Elke platenverzamelaar heeft zo van die stiekeme dromen, waarbij hij droomt dat hij in een onbenullige kartonnen bananendoos vol lp's van Imca Marina plotseling een originele puntgave jaren vijftig Philips lp Jazz Behind the Dikes tegenkomt ......... of dat hij door een vreemde stad loopt en plotseling in een achteraf steegje een gammel vergeten tweedehandsplatenwinkeltje aantreft, waar de complete nalatenschap op 78-toeren van Robert Johnson naast de container staat ............. Patrick van Griethuysen uit Den Haag overkwam dat laatste, zij het dat door de onoverzichtelijkheid van het aangebodene er geen speurwerk verricht is naar die vergeten stapel Johnson platen; wel liep hij tegen een bijzonder warenhuis aan, een droomplek, die hij graag met ons delen, mits het maar niet doorverteld wordt. Dus .......... mondje dicht - laten we't onder de pet houden. Keep Swinging houdt van dit soort bijzondere plekken en wil die best delen, zij het alleen met trouwe bezoekers. Die krijgen als eerste dit soort locaties te horen als ze de blog volgen via Twitter ( #keep(it)swinging) of via de gratis nieuwsbrief. (keepswinging@live.nl). En als je eens rustig rond wilt struinen op de Keep Swingingblog bezoek dan eens de uitgebreide linkenpagina - daar vind je een gigantisch aantal (1500) Keep Swingingblog linken - wel gesorteerd uiteraard.

Retrospect
Oscar Aleman Choro Music Flexible Records Hit of the Week-Durium Friends of the Keep Swinging blog Keep Swinging Contributions

Labels: ,

Thursday, July 14, 2011

Het Columbia Potato-Head platenlabel

PAUL WHITEMAN - De man met het aardappelhoofd ....
Een fraai Columbia platenlabel
Hans Koert

Potato-Head (English) Het Columbia Potato-Head platenlabel (Nederlands)
Ik ben geen echte platenverzamelaar, geen collectioneur, die rommelmarkten of eBay afstruint naar die ene take van Bix Beiderbecke of alle platen van bluesgitarist Robert Johnson probeert te vinden, maar mijn ogen gaan wel gloeien als ik een bijzonder platenlabel aantref in een bak 78-toeren, waaraan een verhaal kleeft. Eerder plaatste ik al een blog over de 100-jaar oude Disque Pathé, in een blog Een Antieke Krasse 100-jarige; vandaag wil ik het zgn. Columbia Potato-Head label laten zien dat ik onlangs vond - op dit Potato-Head label vind je exclusief opnamen van de grote Amerikaanse bandleider Paul Whiteman.



Great Day 149124-3 - Paul Whiteman and his Orchestra. Opgenomen in New York City op 9 oktober, 1929 en uitgebracht als Columbia 2023-D ( Verzameling Hans Koert)
Promotiefoto van Paul Whiteman (1890-1967) voor NBC-networks (jaren dertig)
Dit kleurrijke label werd uitgebracht door Columbia records van 1928 tot en met 1930. Paul Whiteman, die toen al een grote ster was, verbrak, na tien jaar, zijn contract met de Victor Record Company en tekende bij het veel kleinere Columbia records - een opmerkelijke en lucratieve transfer dat het kleine Columbia geen windeieren zou leggen, aangezien Paul Whiteman, vooral door de opkomst van de radio en de film
The King of Jazz , alleen maar populairder zou worden.
Paul Whiteman tijdens een jolig moment met zijn bandleden (eind jaren twintig)
De eerste Columbia plaat met Paul Whiteman werd uitgebracht in mei 1928 en het contract zou tot september 1930 duren, voordat Paul Whiteman terug zou keren naar Victor. Tijdens deze twee Columbiajaren bracht Columbia de Paul Whitemanplaten uit op het kleurrijke blauw - groen - oranje label met daarop zijn handelsmerk, een karikatuur dat al snel de "bijnaam" Potato-Head, Aardappelhoofd kreeg. In het Amerikaanse slang, staat Potato-Head synoniem voor een dom mens, dus de karikatuur getuigt eens te meer, dat Paul Whiteman behalve verstand van muziek en commercie, ook gevoel voor humor had. Het uitbrengen van dit soort "gepersonificeerde" labels was in die tijd iets nieuws en Columbia bracht ook labels uit voor zanger - bandleider Ted Lewis en crooner Rudy Vallée, zij het dat ze minder fraai waren dan Whiteman's Potato-heads. Ook Hit of the Week probeerde eind 1931 of artiestenfoto's op de achterkant van haar platen, de verkoop kon bevorderen.



Without a Song - 149125-3 - Paul Whiteman and his Orchestra. Opgenomen in New York City op 9 oktober, 1929 en uitgebracht als Columbia 2023-D ( Verzameling Hans Koert)
Bix Beiderbecke ( 1903-1931) moest in 1929 Whiteman's band verlaten.


Op het moment dat deze plaat opgenomen werd door Paul Whiteman, maakte Bix Beiderbecke geen deel meer uit van het orkest. Zijn gezondheid was slecht en hij was zwaar alcoholist, waardoor hij zich niet goed aan afspraken hield. Bix laatste opname met Paul Whiteman dateert van 13 september 1929, bijna een maand voor de plaat die ik hier in mijn handen heb, maar toen al kon hij de set niet afmaken en is hij alleen te horen op een niet uitgebrachte take van het nummer When You Counting the Stars Alone en een paar maten tijdens de laatste chorus van het nummer Waiting At The End of the Road. Paul Whiteman en Kurt Dieterle zetten Bix persoonlijk op de trein naar Davenport, de plek waar hij geboren en getogen was. Op 14 oktober, wordt hij opgenomen in het Keeley Institute in Dwight (Ill). Hier zal hij een maand blijven.Andy Secrets (foto: Andy Secrets archief)

Andy Secrets. een 22-jaar jonge kornettist, die daarvoor bij Goldkette speelde, was Bix's stand-in geworden begin 1929, toen hij al vaak moest verzuimen. Op deze plaat speelt hij kornet. De zang in The Great Day is van Jack Fulton en The Rhythm Boys, met Bing Crosby, Harry Barris en Al Rinker. Het nummer Great Day was geschreven door Vincent Youmans. Andy Secrets doet het op de plaat niet gek als plaatsvervanger van Bix, maar zowat op het eind wil hij het allemaal erg mooi maken en perst hij allerlei growling effects uit zijn kornet, dierlijke geluiden is de beste omschrijving, die niet door iedereen in dank afgenomen werden. Neem nu de componist, Vincent Youmans; hij probeerde zelfs Columbia te bewegen de plaat niet uit te brengen. Tevergeefs zul je begrijpen, anders lag de plaat nu niet op mijn draaitafel. .........



The Rhythm Boys, met Harry Barris (op de grond), Al Rinker aan de piano en Bing Crosby met bekkens en dirigeerstokje ( Verzameling Mickey Kapp)(bron:Bing Crosby - A Pocketful of Dreams (1903-1940)
Luister naar The Great Day zoals dat opgenomen werd door het Paul Whiteman orkest ( New York, 8 oktober, 1929)


Dit nummer werd een hit en stond zelfs negen weken nummer één. De b-kant, de flip-side noemen ze die kant in de VS, Without a Song, wordt gespeeld in een tamelijk peppy tempo,(= energiek tempo), iets dat de componist ook niet erg beviel. ( Bron: Bing Crosby- a pocket full of dreams ) (p. 204). Op dit nummer zingt Bing Crosby alleen, na een minutenlange intro, waarbij je denkt ........... wordt er nog gezongen of hoe zit dat of is het echt een nummer "Without a Song".
Zo'n Potato-Headplaat is een prachtige aanvulling voor mijn verzameling en bovendien
een plaatje met een praatje.
Hans Koert
keepswinging@live.nl
Zelfs al ben je geen echte platenverzamelaar, dan nog zul je moeten toegeven dat de zgn. Potato-Head Columbiaplaat, die ik onlangs vond, een leuke aanvulling is in mijn bescheiden 78-toerenkast. Paul Whiteman adopteerde eind jaren twintig, deze cartoon van hemzelf als zijn beeldmerk en al snel werd dit logo, Potato-Head, Aardappelkop, genoemd en je kunt het in die dagen overal op foto's en advertenties tegen komen, zelfs de wieldoppen van auto's waarmee de bandleden van Whiteman's orkest vervoerd werden, hadden dit logo. Potato-Head betekent in het Amerikaanse slang zoiets als "domkop", "sufferd", wat maar weer eens bewijst dat Paul Whiteman, behalve gevoel voor muziek en commercie, ook gevoel voor humor had ..... Keep Swinging wijst graag op dit soort bijzondere platen. Als je niets wilt missen, volg haar dan ook op Twitter (#keepswinging) of Facebook (Keep Swinging nieuwbrief) of vraag de gratis nieuwsbrief aan ( keepswinging@live.nl)
Retrospect Oscar Aleman Choro Music Flexible Records Hit of the Week-Durium Friends of the Keep Swinging blog Keep Swinging Contributions

Labels: , , , , ,

Thursday, May 26, 2011

Disque Pathé: Een krasse antieke honderdjarige

DISQUE PATHÉ: een krasse antieke honderdjarige
Disque Pathé: Het dateren van deze platen gaat vaak gepaard met een stevige hoofdpijn (Gérard Frappé)
Hans Koert
(met dank aan Gérard Frappé)
Disque Pathé: an antique 100 year old disc (English) - Disque Pathé: Een krasse antieke honderdjarige (Nederlands)

Zelden lopen de onderwerpen op de Keep Swinging blog zo uiteen als deze week. Morgen een verslag over het concert van gisteravond met het Gerald Clayton Trio in Porgy en Bess (Terneuzen) - vandaag een "kras" oudje, die nog steeds door de kamer marcheert, en zijn honderdjaar niet is aan te zien ....!

Een maand geleden vond ik op de Doctor Jazz Dag in Wageningen een oude schellak 28 cm Disque Pathé. Op beide zijden een mars gecomponeerd door John Philip Sousa, namelijk de Washington Post en de Star (sic) and Stripes for Ever. Eerstgenoemde werd door John Philip Sousa gecomponeerd op verzoek van de Washington Post, een krant, ter opluistering van de één of andere wedstrijd in het schrijven van essays. De prijsuitreiking, waarvoor de mars bedoeld was, vond plaats in 1883. Sousa was de dirigent van de United States Marine Band, waarvan de ontstaansgeschiedenis teruggrijpt tot 1798. Deze mars, The Washington Post zou één van de populairste Amerikaanse marsen worden. De titel Stars and Stripes For Ever, refereert uiteraard aan de Amerikaanse vlag en werd door Sousa op kerstavond 1896 gecomponeerd, naar aanleiding van de dood van zijn bandmanager David Blakely. Het nummer zou de nationale mars van de VS worden. Let op dat de titel op de plaat abusievelijk zonder s geschreven is: Star (sic) and Stripes For Ever - De Engelse taal was, ook toen al niet, de sterktste kant van de Fransen. De naam van de uitvoerende band wordt niet genoemd en dus blijft dit gissen. Ik kocht de plaat in een originele hoes, vooral vanwege zijn historische waarde...... Dit soort grote 28 cm Disque Pathéplaten dateren meestal uit de eerste twee decennia van de twintigste eeuw.

The Washington Post - 32212 - P.F. ( = Pathé Freres) ca. 1910 als Disque Pathé 7050 ( verzameling: Hans Koert)
Begin 1900 waren de eerste geluidsdragers ontwikkeld en waren er twee systemen aan te wijzen: de wasrollen, ontwikkeld door Thomas Alva Edison en de platte grammofoonplaat van Emile Berliner waren toen gangbaar. We weten ondertussen dat de grammofoonplaat uiteindelijk de standard geworden is en na 1910 zag je vooral de, eerst eenzijdige, later dubbelzijdige schellakgrammofoonplaten - het gebruik van wasrollen zou na 1915 langzaam uitsterven. In Europa plaatsten rond 1900 de gebroeders Pathé, Charles en Émile Pathé, een Edison Phonograph in hun bistro in Parijs en dat was zo'n succes dat ze in 1905 een eigen, eenzijdig bespeelbare, platte grammofoonplaat ontwikkelden. De Disque Pathé werd in feite alleen populair in Frankrijk en ze waren, qua formaat ( de mijne is 28 cm), qua draaisnelheid ( 90 toeren per minuut i.p.v. de gebruikelijke 78), en het feit dat de naald vanaf de spindel naar de buitenrand bewoog i.p.v. andersom, uniek. De groef was verticaal gesneden ( het zgn. hill and dale principe, dat later ook deels door Edison werd ingepalmd) en niet horizontaal, (de informatie zit links en rechts in de groef) zodat je de plaat niet met een stalen naald moest afspelen maar met een speciale .005-inch doorsnee safiernaald, geslepen als een bolletje (0.13 mm.). Voor jullie wellicht leuk te weten - ik kon de plaat niet afspelen op mijn elektrische 78-toerengrammofoon uit de jaren zestig, maar wel op de slingergrammofoon uit 1930 die nog met stalen naalden werkt en, hoewel de stalen naalden uiteraard in principe alleen voor een laterale groef bestemd zijn toch de plaat moeiteloos van binnen naar buiten afspeelde.
The Star (sic) and Stripes For Ever - 31356 ca. 1910 als Disque Pathé 7086 ( verzameling: Hans Koert)
Ik vond een leuk filmpje waarin een verzamelaar laat zien hoe je een oude Disque Pathé uit 1906 moet afspelen.


Ik was natuurlijk erg nieuwsgierig naar de leeftijd van de plaat en eventuele andere informatie. Ik vroeg aan onze eigen Nederlandse 78-toerenlabel expert Han Enderman naar de verschijnings- of opnamedatum van deze plaat, maar hij schreef: Van geen label begrijp ik zo weinig als Franse Pathé. Dat zegt genoeg.....


De Disque Pathé in zijn pochette originale - originele hoes. ( verzameling: Hans Koert)
De expert, die alles weet over vroege Franse Pathé's, is Gérard Frappé en hij schreef me een uitvoerige reactie. Ik zal die reactie integraal (in vertaling) weergeven: De manier waarop Pathé zijn platen nummert is altijd erg ondoorzichtig geweest en het heeft me al heel wat hoofdpijn gekost platen te dateren. Jouw plaat is een 90-toeren plaat (per minuut), dus is hij gemaakt tussen 1906 en 1916. Ik ga er van uit dat hij 28 cm is en geen 35 cm; die verschenen pas na 1911. Ik heb geprobeerd de informatie te vinden in de Pathécatalogi, die beschikbaar zijn. Ik vond hem in de Girard & Boitte catalogus 1910; de plaat staat niet in de reguliere Pathécatalogus van 1910. Wel vond ik dezelfde titels uitgevoerd door orkesten gedirigeerd door Franse dirigenten als Gille en Bosc, maar met verschillende catalogusnummers. Het orkest op jouw platen is PF, wat betekent "Pathé Frères". Ik weet niet of Bosc of Gille de dirigenten waren. Ik denk dat jouw opnamen dateren uit 1910, want in dat jaar werden er verschillende buitenlandse dansen geïntroduceerd in de Pathécatalogus omdat er behoefte was aan een "fris nieuw geluid" i.p.v. de ouderwetse "walsen en polka's". Het matrixnummer 32212 C.G. suggereert dat de plaat werd geproduceerd in Chatou (bij Parijs).
Gérard wees me verder op het feit, dat de marsen op mijn plaat gespeeld worden op "z'n europees" - zonder een greintje swing. Hij schrijft hierover: (in vertaling) Over de introductie van Amerikaanse dansen in Europa valt nog wel het één en ander grappigs te vertellen, Hans. De Franse uitgevers namen de partituren als uitgangspunt en niet bijvoorbeeld een in Amerika opgenomen grammofoonplaat, dus werd een nummer als Alexander's Ragtime Band, in Frankrijk heette het: "Le pas de l'ours" in de Franse uitvoering een soort polka. Ik vermoed dat je Stars and Stripes net zo "stijf Europees" klinkt......... dat veranderde pas na 1917 toen de eerste Amerikaanse militaire bands o.l.v. van John Philip Sousa naar Europa kwamen - die wisten hoe te swingen.
Mijn oude Disque Pathé is dus uit 1910, meer dan honderd jaar oud - antiek mag ik hem dus noemen. Ik vraag me af of mijn cd's in 2111 nog af te spelen zijn?


Gérard Frappé heeft een uitgebreide website over oude Franse platen, getiteld DLBEAAF ( De La Belle Époque Aux Années Folles), gewijd aan deze bijzondere Franse platen, waarvan het systeem van "putjes" in de groef na 1920 achterhaald werd door de laterale groef om, in feite, in 1980 weer als cd uit de ijskast gehaald te worden. Op deze site gaat Gérard ook uitgebreid in op de datering van de Disque Pathé. Hoofdpijn krijg je ervan, dat weet ik nu. Merci Gérard!

Hans Koert
keepswinging@live.nl

Als je je nog niet opnieuw hebt geregistreerd voor de Keep Swinging nieuwsbrief, doe het dan vandaag .... Na 1 juni wordt hij alleen verzonden aan diegenen die zich voor de nieuwe nieuwsbrief geregistreerd hebben. Eén mailtje is genoeg om je te registreren.


Een paar maanden geleden vond ik een grote 28 cm grammofoonplaat van het label Pathé, een Disque Pathé, op de Doctor Jazz Dag in Wageningen. Hoewel ik geen echte 78-toeren (een understatement deze keer) verzamelaar ben, kon ik deze 90-toeren (!) plaat niet laten liggen - zo vaak kom je dit soort honderdjarigen niet tegen, die, nog steeds prima klinken, spelend van binnen naar buiten, op de oude slingergrammofoon. De oudjes doen het nog best. Ik vraag me af of iemand in 2111 nog geluid uit een cd kan krijgen? Als je niets van de Keep Swinging blog wilt missen, volg haar dan via Twitter of vraag de nieuwsbrief.
Retrospect Oscar Aleman Choro Music Flexible Records Hit of the Week-Durium Friends of the Keep Swinging blog Keep Swinging Contributions



Labels: , , , , ,